MSCI, Türk hisselerinde endeks değişikliklerini askıya aldı

Uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI, yaz aylarında fon piyasasındaki şüpheli işlemler ve denetim eksikliklerine ilişkin uyarılarının ardından Türk hisse senetleri için belirli endeks değişikliklerini dondurduğunu duyurdu. Alınan karar, ikinci bir duyuruya kadar geçerli olacak.

BirGün'de yayınlanan habere göre, MSCI kararın gerekçesi olarak bazı küçük halka açık şirketlerle bağlantılı fon varlıklarını içeren olası koordineli işlemlere ilişkin endişeleri gösterdi. Bu kapsamda yeni şirket girişleri, mevcut şirketlerin ağırlık artışları ve üst endekslere geçişler kısıtlandı. Kurum ayrıca, piyasa düzenleme ve denetiminde Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanamaması durumunda Türkiye'nin "Gelişmekte Olan Piyasa" statüsünden çıkarılarak "Sınır Piyasa" veya "Bağımsız Piyasa" kategorisine düşürülebileceği uyarısında bulundu. Bu açıklamanın ardından BIST 100 endeksi dün güne yüzde 1,44 düşüşle başladı.

City St George's, University of London öğretim görevlisi Orkun Saka, uygulamanın bir ceza niteliği taşımadığını ancak karantina anlamına geldiğini belirtti. Saka, statüsü gözden geçirilen bir piyasada yabancı yatırımcının yeni pozisyon kurmayarak beklemeyi tercih edeceğini, Türkiye'nin Haziran 2027'de incelemeden başarıyla geçse bile aradaki sekiz ayın bastırılmış sermaye girişi faturasını ödeyeceğini söyledi. Türkiye'nin statüsünün düşürülmesi halinde gelişmekte olan piyasa endekslerini takip eden fonların Türk hisselerini portföylerinden çıkarmak zorunda kalacağını ifade eden Saka, asıl sorunun bu satışı yapacak yatırımcıların söz konusu fonlarla hiçbir ilişkisinin olmaması olduğunu dile getirdi.

Saka, 28 Ağustos'ta yayımlanan SPK düzenlemesinin MSCI'nın yaz aylarındaki uyarılarından sonra geldiğini hatırlattı. Haziran 2026'da MSCI'ın, Temmuz'da S&P'nin mekanizmayı tarif eder nitelikte uyardığını, SPK düzenlemesinin 28 Ağustos'ta yapıldığını ve çöküşün Eylül ortasında yaşandığını aktardı. Buradan iki sonuç çıktığını belirten Saka, ilk olarak bunun bir tespit başarısızlığı olmadığını, mekanizmanın bilindiğini ve yazılı olarak tarif edildiğini söyledi. İkinci ve daha rahatsız edici sonucun ise düzenlemenin uluslararası endeks sağlayıcılarının kamuya açık uyarılarından sonra gelmiş olması olduğunu ifade eden Saka, bunun düzenleyici eylemi tetikleyen asıl kısıtın iç denetim değil dış basınç olabileceğini düşündürdüğünü kaydetti.

Saka, düzenleyici müdahalenin gecikmesinin faturanın büyümesine ve daha fazla yatırımcıya yayılmasına neden olduğunu vurguladı. Bu yapılarda zamanın zararı sadece ertelemediğini, aynı zamanda büyüttüğünü ve dağılımını değiştirdiğini belirten Saka, başlangıçta kazançların işaretlenmiş kazançlar olduğunu, yapı işledikçe önceki yatırımcıların kâğıt kazancının ancak sonradan giren paranın üzerinden nakde çevrilebilir hale geldiğini söyledi. O noktadan sonra aritmetiğin Ponzi aritmetiği olduğunu ifade eden Saka, her ay yeni girişlerin aynı dar hisse kümesine daha yüksek fiyatlardan yerleştirilmesi nedeniyle büyümenin yaşandığını, dağılımın ise en son girenlerin en yüksek fiyatı ödeyen ve en az bilgiye sahip olanlar olmasıyla değiştiğini aktardı. Kritik eşiğin fonların kamuya açık platforma taşınması olduğunu belirten Saka, o tarihten sonraki her ayın faturaya insan eklediğini ve mağdur sayısının doğrudan müdahalenin ne kadar geç yapıldığına bağlı olduğunu ifade etti.

TürkAta Haber Ajansı
Ardahan Şehir Gündemi